Sabeco ‘ván bài lật ngửa’

Đang có những quan điểm bàn cãi trái chiều về giá khởi điểm đợt bán đấu giá công khai 53,59% cổ phần của Nhà nước tại Tổng công ty Rượu – Bia – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco – SAB) được thông báo ngày 29-11-2017 ở mức 320.000 đồng/cổ phiếu. Hầu hết các công ty đầu tư đều cho rằng giá khởi điểm quá cao, xét trên các tiêu chí nguồn vốn basic, P/E của Sabeco tới 50 lần, gấp đôi của các công ty cùng lĩnh vực trong gianh giới và trên toàn cầu. Liệu Nhà nước có thoái vốn thành công lần này?

Thương vụ Sabeco 4,9 tỷ USD: Nỗi lo độc quyền
Chục nghìn tỷ sẵn túi: Sốt ruột chờ mua Sabeco, Habeco
Bán hết vốn Nhà nước tại Sabeco, Habeco trong năm nay
Lùm xùm bổ dụng Tổng giám đốc Sabeco: Bộ Công Thương đề cập gì

Những chốt chặn

Chốt chặn thuở sơ khai: 320.000 đồng/cổ phiếu là mức tối thiểu. Theo quy định, giả thử vào ngày đấu giá (ngày 18-12-2017) giá sàn của SAB cao hơn mức trên, thì mức giá tối thiểu sẽ là giá sàn.

Thứ hai giả thử nhà đầu tư mua thành công trên 50% cổ phần thì đàm phán phải được Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn. Đây là đối với nhà đầu tư nội địa, còn room ở Sabeco vẫn là 49%, mà hiện khối ngoại đang sở hữu 9,88% (dữ liệu của Hose đến ngày 1-12-2017), nên nhà đầu tư nước ngoài chỉ được mua tối đa 38,12% khối lượng chào bán.

Thứ ba, theo quy định, thường nhật nhà đầu tư mua 25% cổ phần trở lên 1 công ty niêm yết phải chào mua công khai (trừ khi đại hội đồng cổ đông có biểu quyết khác). Tuy nhiên với Sabeco lần này, việc chào mua công khai từ 25% cổ phần trở lên là không cấp thiết, nhưng người tham dự đấu giá phải thông báo bảy ngày trước phiên đấu giá. Thêm nữa, nhà đầu tư mua thành công 30% cổ phần SAB, thì đàm phán phải được Bộ Công Thương phê chuẩn.

thoái vốn Nhà nước,cổ phần hóa,Habeco,Sabeco,Bộ Công Thương
Ngày đàm phán thuở sơ khai của cổ phiếu Sabeco trên sàn chứng khoán Tp.HCM.

Những chốt chặn đề cập lên điều gì? Trừ khi có 1 công ty trong nước nào đó bỏ tiền ra mua 51% cổ phần đấu giá của Sabeco và đàm phán được Thủ tướng phê chuẩn, Nhà nước vẫn là cổ đông lớn nhất với 36%, nắm quyền phủ quyết ở công ty bia chiếm thị phần đông nhất nước này. Khả năng lớn đại diện Nhà nước vẫn nắm giữ vị trí chủ chốt như người đứng đầu hội đồng quản trị, tổng giám đốc. Nhìn vào thị phần bây giờ, phần nhiều chẳng thể mua ra ứng cử viên công ty nội địa nào có đủ chừng 5 tỉ đô la Mỹ tiền tươi thóc thật để sở hữu 51% cổ phần Sabeco cả.

Thoái vốn Sabeco sẽ mang về nguồn thu lớn cho ngân sách, gần bằng 1 nửa số tiền mà Việt Nam phải trả nợ nước ngoài cả gốc và lãi năm 2017.

Trái với quan điểm của 1 phòng ban giới đầu tư ai sẽ mua cổ phần Sabeco với giá cao tương tự, đại diện Bộ Công Thương, cũng như Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) tỏ ra tự tín. Đại diện Bộ Công Thương cho biết giả thử không bán hết lần này, thì mang về, tùy tình hình và xin quan điểm Chính phủ bán lần sau. Ngắn gọn, thông điệp của cơ quan điều hành là Nhà nước không vội, cấp thiết là bán được giá, còn giả thử không được giá sẽ bán lần sau, “cơm không ăn, gạo còn đó”.

Sự tự tín của Nhà nước không phải không có hạ tầng. Sabeco về basic bây giờ vẫn phần nhiều là công ty quốc doanh, quản trị chưa có nhiều đổi thay, nhưng kết quả buôn bán vẫn hăng hái. Ngoài ra, thị phần bia Việt Nam còn tiềm năng tăng trưởng, thị phần của SAB lớn nhất, công ty bia ngoại nào muốn khai thác thị phần này, không có cách gì nhanh và ít tốn kém hơn là trở thành cổ đông của Sabeco.

Không có các con phố lùi

Quan sát kỹ, người ta thuận lợi trông thấy những quan điểm “chê” giá khởi điểm SAB cao phần đông đều của những công ty có ý định hoặc có tiềm năng tham dự đấu giá. Họ đều muốn trở thành cổ đông Sabeco, vấn đề là ở mức giá nào.

Trước hết phải thấy SAB là cổ phiếu chẳng thể thiếu trong danh mục đầu tư của các quỹ nội lẫn ngoại vì trị giá vốn hóa đứng thứ hai thị phần của nó, hiện chỉ sau Vinamilk. Các quỹ đầu tư đề xuất phải có SAB trong danh mục giả thử không muốn sự tăng trưởng của trị giá của cải ròng rã (NAV) rẻ hơn mức tăng chung của VN-Index. Đã có thời kì, như tháng 10-2017, 1 mình SAB giúp chỉ số tăng hàng chục điểm.

Hiện nay ngoài P/E cao, nhiều quỹ đầu tư còn băn khoăn liệu giá của SAB có tăng trưởng? Để tư vấn nghi vấn trên, cần coi xét các kỹ năng kỹ sảo. Thứ nhất khi trở thành công ty thật sự đại chúng, quản trị công ty của Sabeco sẽ phải đổi thay, hiệu quả buôn bán có thể được cải thiện mạnh. Sabeco cần lực đẩy và áp lực để tăng trưởng, mặc cả hai thứ đều đến từ cơ cấu cổ đông mới.

Thứ hai về mặt khoa học, 1 thị giá cổ phiếu rẻ hơn sẽ tạo điều kiện cho thanh khoản đàm phán của Sabeco tốt hơn. Kể từ lần IPO thuở sơ khai vào năm 2008 vốn điều lệ của SAB vẫn giữ nguyên 6.413 tỉ đồng. Không 1 công ty niêm yết nào cỡ như Sabeco mà mười năm vẫn giữ nguyên vốn điều lệ! Rất có thể sau khi Nhà nước thoái vốn lần này, SAB có thể tăng vốn lên gấp đôi, gấp ba phê chuẩn trả cổ tức bằng cổ phiếu, chia cổ phiếu thưởng.

Theo báo cáo nguồn vốn hiệp lực quí 3-2017, SAB đang có 7.266 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế chưa sản xuất; 1.119 tỉ đồng quỹ đầu tư vững mạnh, đủ sức trả cổ tức bằng cổ phiếu 100%. Khi ấy thị giá cổ phiếu SAB sẽ về vòng vo 160.000 đồng. Trong trường hợp những năm kế tiếp, SAB vừa trả cổ tức bằng tiền, vừa bằng cổ phiếu 20%/năm như Vinamilk, thị giá của Sabeco sẽ còn tiếp tình hình động.

Hai nhân tố cải thiện hiệu quả buôn bán và tăng vốn hoàn toàn nằm trong tầm tay công ty với 1 cơ cấu cổ đông mới. Nhìn từ đây các quỹ đầu tư, các nhà đầu tư nguồn vốn, các công ty bia ngoại không có các con phố lùi, họ sẽ tham dự đấu giá SAB.

Bối cảnh thoái vốn nhà nước ở Sabeco bây giờ đang thuận lợi cho Nhà nước. Thị giá SAB trên Hose khó có thể giảm sâu (trừ nhân tố bất khả kháng) do lượng cổ phiếu có thể đàm phán rất ít, chỉ khoảng 3,4 triệu công ty, mà các công ty trong nước cũng nắm giữ. Cầu nhiều, cung ít, khi mà báo giá tình hình theo cung cầu.

Thoái vốn Sabeco sẽ mang về nguồn thu lớn cho ngân sách, gần bằng 1 nửa số tiền mà Việt Nam phải trả nợ nước ngoài cả gốc và lãi năm 2017. Năm tới, giả thử Nhà nước bán tiếp vốn ở Sabeco và Vinamilk và chỉ cần tại hai công ty này với mức 36% cổ phần mỗi công ty còn lại, có nhẽ cũng thu đủ tiền để trả nợ nước ngoài năm 2018 và tái cơ cấu nợ công theo chiều hướng hăng hái. Rõ ràng, thoái vốn nhà nước đang là 1 trong những câu chuyện có tầm cấp thiết bậc nhất của nền kinh tế Việt Nam.

(Theo Thời báo kinh tế Sài Gòn)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *